The  Day  Afte No. 434 -  Laboratorium  Komputerowego Wspomagania w Chemii

 Biuletyn cotygodniowy Laboratorium The Day After 434

Autor: Dr inż. Hieronim Piotr Janecki;      Stypendysta ZUS
Chemia Leków i Kosmetyków leki w środowisku.... a tutaj o toksynach -

Kim ja jestem - z [i] z ACS Chemistry of life - toksyna wytwarzana  przez zakwitłe glony  - Red tides produce us.  What molecules are we?

Brewetoksyna -

Morskie glony mogą pomóc w rekonwalescencji po udarze. Opublikowany Listopad 17, 2012 przez roik Substancja produkowana przez niektóre glony wpływa na tworzenie się i plastyczność neuronów mózgowych – informują amerykańscy badacze na łamach „Proceedings of the National Academy of Sciences”.   Z najnowszych badań naukowców z Creighton University School of Medicine, University of North Carolina Wilmington i Scripps Institution of Oceanography wynika, że brewetoksyna-2 – związek chemiczny naturalnie wytwarzany przez niektóre glony morskie – stymuluje proces wzrostu aksonów i dendrytów w komórkach nerwowych mózgu i powstawanie nowych połączeń synaptycznych między neuronami u myszy.Odkrycie daje nadzieję na powstanie metod leczniczych z zastosowaniem farmakologii, które pomogłyby spowodować powrót do właściwego funkcjonowania poznawczego osób po udarach, bądź poważnych uszkodzeniach mózgu. Tego typu leczenie nie było dotychczas możliwe. „Rezultaty naszego badania sugerują, że związki chemiczne, takie jak brewetoksyna-2, mogą powodować wzrost plastyczności neuronów, potencjalnie prowadząc do powstania terapii naprawy neuronalnej dla rekonwalescentów po udarze – przekonuje Thomas F. Murray z Creighton School of Medicine. – Jeżeli wyniki znajdą wsparcie w następnych badaniach na zwierzętach, a później na ludziach, mogą mieć znaczący wpływ na stan, który na dzień dzisiejszy uznaje się za niewyleczalny”. Brewetoksyna jest zaliczana do neurotoksyn, które w dużym stężeniu mogą powodować podrażnienie układu oddechowego u ludzi i paraliż systemu nerwowego u ryb. Nagromadzenie glonów morskich produkujących tę substancję (bruzdnic) przyczynia się do powstawania charakterystycznych „czerwonych przypływów”, obserwowanych na przykład u zachodnich wybrzeży Florydy. (PAP) [*]

Spośród morskich glonów (bruzdnic, okrzemek, krasnorostów) niektóre gatunki występują nie tylko powszechnie ale także masowo niezależnie od strefy geografi cznej. Są one producentami wielu metabolitów wtórnych, często o działaniu toksycznym na zwierzęta i ludzi. Akumulacja tych związków w ciałach zwierząt żyjących w strefi e szelfowej i odżywiających się fi toplanktonem (np. różnych gatunków mięczaków, osłonic, krabów i ryb) jest przyczyną licznych zatruć ludzi, dla których stanowią one często podstawowe źródło pożywienia. Ponadto  związki te są przez glony wydzielane do środowiska wodnego i w formie aerozolu lub bezpośredniego kontaktu ze skórą mogą przedostawać się do organizmu człowieka podczas pracy na morzu, pływania lub surfi ngu. Zakwity wody powodowane przez glony są także przyczyną występowania przypadków masowej śmierci zwierząt morskich, w tym ssaków. Nieliczne gatunki morskich ssaków posiadają rozwinięty system oceny toksyczności mięczaków i mogą unikać ich konsumpcji (np. wydra) (Kvitek et al. 1991). W regionach, w których prowadzona jest hodowla małży jadalnych, zatrucia toksynami glonowymi są przyczyną poważnych strat ekonomicznych. Według informacji FAO, światowa produkcja małży jadalnych wynosiła w 2005 roku około 13,5 miliona ton, w tym aż 90% produkcji pochodziło z kultur morskich (FISHSTAT, FIGIS, www.fao.org.March 2007). W okresie ostatnich 30 lat liczba zatruć toksynami glonowymi systematycznie wzrasta, co jest wynikiem zwiększonej częstotliwości występowania zakwitów wraz z postępującą eutrofi zacją wód strefy szelfowej. Do podstawowych czynników stymulujących rozwój zakwitów glonów należą: wzbogacanie wody w nutrienty poprzez ich wypłukiwanie z osadów jak również z lądowych zasobów (jako efekt przemysłowej działalności człowieka, odprowadzania ścieków miejskich i innego rodzaju zanieczyszczeń), zmian temperatury wody, stopnia zasolenia, stężenia związków organicznych i związków chelatujących metale, zawartości witaminy B12 i warunków świetlnych w toni wodnej. Interakcja pomiędzy tymi czynnikami jest główną przyczyną periodycznie pojawiających się zakwitów, a o ich cyklicznym występowaniu decyduje zdolność tworzenia przetrwalnych cyst w niekorzystnych warunkach, umożliwiając przetrwanie glonów w warstwie osadowej nawet powyżej 15 lat (Jesús, Otero 2008). Wiedza o zagrożeniach towarzyszących zakwitom morskich glonów jak i sposoby przeciwdziałania wywoływanym przez nie zatruciom były przekazywane przez lokalne społeczności przez pokolenia. Znane były one rodzajowi ludzkiemu tysiące lat przed wynalezieniem pisma. Najstarsze informacje opisujące przypadki wystąpienia zakwitów i ich efekty pochodzą sprzed kilku tysięcy lat z różnych kontynentów. Opis pierwszej plagi egipskiej zawarty w Księdze Wyjścia (Biblia 1975) („cała woda, która jest w rzece zmieni się w krew...”) wskazuje, że wydarzenie to było najprawdopodobniej związane z pojawieniem się zakwitów toksycznego gatunku bruzdnicy z rodzaju Pfi esteria. Ostrzeżenie przed spożywaniem ryb, akumulujących toksynę produkowaną przez Gonyaulax polyedra, zawierała pierwsza chińska farmakopea napisana 2800 lat p.n.e. (Kao 1996). Podobne zakazy spożywania szelfowych mięczaków i ryb. strat ekonomicznych. Według informacji FAO, światowa produkcja małży jadalnych wynosiła w 2005 roku około 13,5 miliona ton, w tym aż 90% produkcji pochodziło z kultur morskich (FISHSTAT, FIGIS, www.fao.org.March 2007). W okresie ostatnich 30 lat liczba zatruć toksynami glonowymi systematycznie wzrasta, co jest wynikiem zwiększonej częstotliwości występowania zakwitów wraz z postępującą eutrofi zacją wód strefy szelfowej. Do podstawowych czynników stymulujących rozwój zakwitów glonów należą: wzbogacanie wody w nutrienty poprzez ich wypłukiwanie z osadów jak również z lądowych zasobów (jako efekt przemysłowej działalności człowieka, odprowadzania ścieków miejskich i innego rodzaju zanieczyszczeń), zmian temperatury wody, stopnia zasolenia, stężenia związków organicznych i związków chelatujących metale, zawartości witaminy B12 i warunków świetlnych w toni wodnej. Interakcja pomiędzy tymi czynnikami jest główną przyczyną periodycznie pojawiających się zakwitów, a o ich cyklicznym występowaniu decyduje zdolność tworzenia przetrwalnych cyst w niekorzystnych warunkach, umożliwiając przetrwanie glonów w warstwie osadowej nawet powyżej 15 lat (Jesús, Otero 2008). Wiedza o zagrożeniach towarzyszących zakwitom morskich glonów jak i sposoby przeciwdziałania wywoływanym przez nie zatruciom były przekazywane przez lokalne społeczności przez pokolenia. Znane były one rodzajowi ludzkiemu tysiące lat przed wynalezieniem pisma. Najstarsze informacje opisujące przypadki wystąpienia zakwitów i ich efekty pochodzą sprzed kilku tysięcy lat z różnych kontynentów. Opis pierwszej plagi egipskiej zawarty w Księdze Wyjścia (Biblia 1975) („cała woda, która jest w rzece zmieni się w krew...”) wskazuje, że wydarzenie to było najprawdopodobniej związane z pojawieniem się zakwitów toksycznego gatunku bruzdnicy z rodzaju Pfi esteria. Ostrzeżenie przed spożywaniem ryb, akumulujących toksynę produkowaną przez Gonyaulax polyedra, zawierała pierwsza chińska farmakopea napisana 2800 lat p.n.e. (Kao 1996). Podobne zakazy spożywania szelfowych mięczaków i ryb [**]. Obszerne materiały  dotyczące analityki żywności z punktu widzenia toksyn opublikowano w SGGW    [***]http://owpttz.sggw.pl/jibz-2008.pdf, I jeszcze jedno źródło - Wiki [****] https://pl.wikipedia.org/wiki/Zatrucie_toksynami_mięczaków_morskich 

Tak pokleiłem nieco poddając pod rozwagę  czytających zawołanie Paracelsusa. Cóż jest trucizną jeno dawka czyni truciznę -  zdrowia życzę

 

 

[i] https://www.acs.org/content/acs/en/molecule-of-the-week/archive/b/brevetoxins.html

[*] http://www.roik.pl/tag/brewetoksyna/

[**]  bomax.botany.pl/cgi-bin/pubs/data/article_pdf?id=2513  - Toksyny syntetyzowane przez morskie glony

[***] http://owpttz.sggw.pl/jibz-2008.pdf  JAKOŚĆ I BEZPIECZESTWO ŻYWNOŚCI  -  NOWOCZESNE METODY ANALITYCZNE W ZAPEWNIANIU JAKOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA  ŻYWNOŚCI - pod redakcją Doroty Witrowej-Rajchert i Agaty Marzec

[****] https://pl.wikipedia.org/wiki/Zatrucie_toksynami_mięczaków_morskich